ابو القاسم سلطانى
367
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
اكثرا در دمشق يافت مىشود . طبيعت را نرم نموده و براى اشخاص گرممزاج خوب است و خون را تصفيه مىكند ( ابو ريحان بيرونى : 1 * ) . طبيعت آن در درجه اول گرم ( ابن بيطار : 2 * ) و تر و مشابه آن هليون [ مارچوبه Asparagus officinalis ] است ( انصارى : 3 * ) در افعال مانند هليون است ( حكيم مومن : 4 * ) . اروپائيان از قرن هفدهم به خواص درمانى آن پى بردهاند . Culpeper ( 1652 ) مىنويسد : مخروطها گير مجارى كبد و طحال را بر طرف ، خون را تصفيه و كليه را از سنگ پاك مىكند . جوشانده آن بيمارىهاى آميزشى [ منظور سفليس است كه به داء الافرنجيه معروف بوده است ] را درمان مىكند و بطور موضعى در جرب ، خارش ، آبسه ، Ringworm [ نوعى بيمارى قارچى پوست ] ، تاول ، زخمها ، Morphew [ احتمالا بيمارى پوستى مرفه Morphea ناشى از اختلالات تروفيك عصبى ] موثر است . دانه آن كشنده انگل و شربت تهيه شده از افشره آن در يرقان ، سردرد ، ناراحتىهاى كبد و معده و جوشانده جوانه آنكه در ماه مارس و اپريل ظاهر مىشوند مانند مارچوبه خوشمزه و تصفيهكننده خون است و جوشانده گل به خارج كردن سموم از بدن كمك مىكند و And keep the body gently open ' ' ( كولپپر : 5 * ) . بطورى كه ملاحظه مىشود خواص آن در اغلب موارد مشابه هليون ذكر شده است . در قرن نوزدهم در امريكا به عنوان تونيك ، خوابآور ، تببر ، دفعكننده سنگ ، ضد كرم و مسكن شناخته شده است . شليمر مىنويسد هوبلون ، رازك ، ككيمور در اطراف رودخانه سفيدرود كه پيره بازار يا پيله بازار را به خليج انزلى متصل مىكند بطور وحشى مىرويد ( شليمر : 6 * ) . مقوى تلخ ، مخدر و مسكن مىباشد به صورت جوشانده در كودكان مبتلا به خنازير و به عنوان مقوى و محرك مصرف مىنمايند و لو پولين كه ماده موثره آن است مانند مقويات و مخدرات و در موارد وجود اسپرم در ادرار ، نعوظهاى شبانه و دفع اسپرم در خواب از 50 سانتىگرم تا 2 گرم مصرف مىنمايند ( ناظم الاطباء : 7 * ) . قسمت قابل مصرف در درمان : قسمت قابل مصرف در درمان گل آذينها مىباشد كه به لاتين Lupuli flos ، به انگليسى Hop strobile و به فرانسوى Cone de houblon ناميده مىشود . تركيبات شيميائى : مواد تلخ : اولئورزينها Ac ylphloroglucides ( 30 - 15 درصد مخروط خشك ) : الف : آلفا اسيدها يا هومولنها Humulones مانند هومولن a - Bitter acid ) Humulone يا C 21 H 30 O 5 ( a - Soft resin ( 12 - 2 درصد مخروط خشك ) ، كوهومولن Adhumulone , Cohumulone و Prehumulone . ب : بتا اسيدها يا لوپولنها Lupulones يا B - Soft resin , B - Bitter acids ( 10 - 1 درصد مخروط خشك ) مانند لوپولن يا B - Bitter acid , B - Lupulic acid ، به فرمول C 26 H 38 O 4 ، كلوپولن Colupulone ، ادلوپولن Adlupulon .